Bộ Tư pháp cho biết theo quy định hiện hành và dự luật mới không đặt ra yêu cầu giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản phải công chứng.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã có báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội thảo luận dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.

Quy định mới thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản

Đáng chú ý, về thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản đã nhận được nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội khi thảo luận.

Nhiều đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành với việc xác định rõ, mở rộng phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính theo lộ trình phù hợp.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị chưa mở rộng ngay phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong dự luật, mà giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền này.
 

Việc giao để đảm bảo tính khả thi, phù hợp với thực tiễn xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng hiện nay, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch về bất động sản.

Về nội dung này, Bộ Tư pháp cho biết so với Luật Công chứng năm 2024, dự luật đã thu hẹp phạm vi giao dịch cần thực hiện công chứng theo thẩm quyền địa hạt.

Như những giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản, ví dụ hợp đồng ủy quyền liên quan đến bất động sản, hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng mua bán bất động sản... thì không phải thực hiện công chứng theo địa hạt.

Vấn đề này để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp mà không ảnh hưởng đến việc bảo đảm tính xác thực, tính hợp pháp của giao dịch.

Dự luật cũng quy định Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch theo quy định của điều này trong phạm vi toàn quốc, sau khi cơ sở dữ liệu công chứng được vận hành và các cơ sở dữ liệu có liên quan được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu công bố.

Như vậy việc công chứng giao dịch bất động sản không phụ thuộc vào địa giới hành chính sẽ được thực hiện theo lộ trình một cách thận trọng, khi cơ sở dữ liệu công chứng và cơ sở dữ liệu có liên quan được vận hành đầy đủ, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch, chặt chẽ, khả thi của trình tự, thủ tục công chứng.
 

Cũng qua thảo luận, một số ý kiến của đại biểu đề nghị làm rõ giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản có thuộc nhóm các giao dịch phải công chứng hay không?

Liên quan nội dung này, Bộ Tư pháp cho hay vấn đề giao dịch phải công chứng được quy định tại điều 3 Luật Công chứng năm 2024.

Còn quy định tại điều 4 của Luật Công chứng năm 2024, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 13 điều 1 dự luật là quy định về thẩm quyền công chứng đối với những loại giao dịch cụ thể.

Quy định này không đặt ra yêu cầu giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản phải công chứng.

Trường hợp các chủ thể tự nguyện yêu cầu công chứng đối với loại giao dịch này, thì việc công chứng thuộc thẩm quyền công chứng của công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng có trụ sở tại tỉnh, thành phố nơi có bất động sản.

Nghiên cứu thực hiện công chứng điện tử từ xa

Qua thảo luận có ý kiến đề nghị nghiên cứu triển khai thực hiện công chứng điện tử từ xa.

Về nội dung này, Bộ Tư pháp thông tin Luật Công chứng 2024 đang quy định việc công chứng điện tử được thực hiện theo quy trình công chứng điện tử trực tiếp hoặc công chứng điện tử trực tuyến. Cả hai quy trình đều yêu cầu có sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.

Việc thực hiện công chứng điện tử mới được triển khai từ tháng 7-2025 đến nay và cần được đánh giá theo giai đoạn, mở rộng dần từng bước phù hợp với từng giai đoạn phát triển của công nghệ, khả năng thực hiện của công chứng viên, cơ sở hạ tầng, các điều kiện liên quan.

Thực tế qua nắm bắt thông tin từ Sở Tư pháp TP.HCM, tại TP mới có văn phòng công chứng thực hiện công chứng 1 hợp đồng ủy quyền theo hình thức công chứng điện tử trực tuyến, mà bên khởi tạo là văn phòng công chứng tại Hà Nội.

Tại TP Hà Nội có 8 tổ chức hành nghề công chứng cung cấp dịch vụ công chứng điện tử.

Bộ nêu thêm kinh nghiệm của một số nước có hoạt động công chứng phát triển, việc triển khai công chứng điện tử được tiến hành thận trọng, phù hợp với trình độ công nghệ thông tin của mỗi nước, từng bước thử nghiệm trước khi áp dụng rộng rãi.

Nguồn: https://tuoitre.vn/bo-tu-phap-khong-yeu-cau-giao-dich-dat-coc-mua-ban-chuyen-nhuong-bat-dong-san-phai-cong-chung-20260418075923865.htm