Việc gắn mã định danh được đánh giá là nền tảng quan trọng giúp thị trường bất động sản phát triển minh bạch, bền vững; hạn chế tình trạng đầu cơ, thổi giá.

Bước ngoặt cho thị trường địa ốc Việt Nam

Từ hôm nay (1/3), theo Nghị định số 357 do Chính phủ ban hành, mỗi căn nhà (chung cư hoặc riêng lẻ) và bất động sản trong công trình xây dựng sẽ được cấp mã định danh điện tử riêng. Nhờ đó, hệ thống dữ liệu quốc gia sẽ quản lý có đầy đủ thông tin, giá cả và lịch sử giao dịch của mỗi căn nhà.

Việc xây dựng hệ thống mã định danh riêng cho từng bất động sản, tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia, được giới chuyên gia đánh giá là bước tiến mang tính đột phá.

TS Lê Bá Chí Nhân - chuyên gia kinh tế - đánh giá, việc gắn mã định danh điện tử cho từng bất động sản là xu hướng tất yếu và rất cần thiết để thị trường phát triển minh bạch, bền vững. Mã định danh điện tử sẽ đóng vai trò như “căn cước công dân” của bất động sản.

Bà Dương Thùy Dung, Giám đốc Điều hành CBRE Việt Nam, cho rằng, quy định về mã định danh bất động sản nếu được triển khai đồng bộ và triệt để sẽ tạo ra nhiều tác động tích cực cả ở cấp độ quản lý lẫn vận hành thị trường.
 

Ở góc độ quản lý nhà nước, Việt Nam trước đây chưa có một cơ sở dữ liệu thống nhất cho toàn thị trường bất động sản, khi các cơ quan như thuế, tài chính, kế hoạch - đầu tư vẫn vận hành các hệ thống dữ liệu riêng lẻ. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung được kỳ vọng sẽ giúp hoạt động quản lý minh bạch và chính xác hơn, đồng thời tạo nền tảng cho việc áp dụng thuế bất động sản trong tương lai.

Nhiều ý kiến khác cũng cho rằng đây là bước đi mang tính cấu trúc đối với thị trường địa ốc Việt Nam.

Trong bối cảnh Luật Đất đai mới bắt đầu được triển khai và tiến trình chuyển đổi số đang được đẩy mạnh, nền tảng dữ liệu tập trung không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần tái định hình cách thức vận hành thị trường.
 

TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đánh giá, việc thiếu minh bạch thông tin thời gian qua dẫn đến những hệ lụy như tình trạng “sốt đất ảo” lan rộng, giá bất động sản bị đẩy xa giá trị thực; dòng vốn bị phân bổ sai lệch, gia tăng rủi ro cho hệ thống tài chính; người dân và doanh nghiệp đối mặt với rủi ro pháp lý, trong đó người chịu thiệt thòi lớn nhất thường là người mua nhà để ở và các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Vì vậy, mã định danh điện tử của bất động sản được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình số hóa lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản, phù hợp với yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho hay mã định danh nhà đất sẽ được sử dụng xuyên suốt trong quá trình giao dịch và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau này. Đây là công cụ quan trọng giúp quản lý thị trường thống nhất, hiệu quả khi toàn bộ thông tin về dự án và giao dịch được cập nhật thường xuyên.

Giúp minh bạch hóa thị trường

Theo các chuyên gia, việc gắn mã định danh bất động sản sẽ giúp thị trường minh bạch, hạn chế tình trạng đầu cơ, thổi giá.

GS Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường - cho rằng mã định danh bất động sản tự thân không làm thay đổi giá đất, nó chỉ là công cụ nhận diện. Nhưng khi thị trường trở nên minh bạch nhờ dữ liệu định danh, Nhà nước mới có đủ điều kiện để áp dụng các chính sách về thuế, tín dụng hay điều tiết giá.

Theo ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, hệ thống dữ liệu không chỉ có ý nghĩa quản trị hành chính mà là nền tảng kỹ thuật quan trọng để triển khai Luật Đất đai mới, nhất là trong lĩnh vực định giá đất, quản lý thuế và giám sát giao dịch. Khi mọi bất động sản được đăng ký và ghi nhận đầy đủ giao dịch, nhà quản lý có thể theo dõi sát hơn giá trị chuyển nhượng thực tế, từ đó hạn chế tình trạng kê khai giá thấp, cải thiện hiệu quả thu ngân sách.

Tác động của minh bạch hóa dữ liệu không dừng lại ở quản lý thuế. Theo chuyên gia của Savills, một hệ thống dữ liệu chuẩn hóa còn có thể định hướng lại hành vi thị trường theo hướng dài hạn.

Với người mua nhà, mã định danh sẽ giúp việc tra cứu thông tin trở nên thuận tiện và rõ ràng hơn, từ diện tích, vị trí, lịch sử giao dịch, giá bán - giá cho thuê đến thông tin khu vực xung quanh. Khi thông tin về sản phẩm được quản lý và theo dõi chặt chẽ, người mua sẽ được hưởng lợi khi hạn chế những rủi ro pháp lý.
 

Ở góc độ chủ đầu tư, nhà phát triển bất động sản, ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam - nhận định, việc gắn mã ID nhà đất đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chuẩn hóa pháp lý từ đầu và quản trị dự án bài bản, chuyên nghiệp hơn. Điều này giúp hạn chế được dự án "ma" và tình trạng huy động vốn trái phép vốn xuất hiện nhiều giai đoạn trước nhờ khoảng trống thông tin và lỗ hổng pháp lý.

Tuy nhiên, để thực hiện được việc gắn mã định danh bất động sản, theo các chuyên gia còn nhiều vướng mắc cần giải quyết.

Ông Phạm Đức Toản - Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư và Phát triển BĐS EZ - dẫn chứng, tình trạng chồng lấn ranh giới các thửa đất của các hộ liền kề không hiếm gặp. Vì vậy, nếu dữ liệu ban đầu không chính xác, nguy cơ phát sinh tranh chấp kéo dài là rất cao. Ngoài ra, năng lực thực thi tại địa phương cũng là vấn đề đáng lưu ý, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa khi công nghệ chưa cao.

Tương tự, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt - Giám đốc Bất động sản Nhà ở CBRE Việt Nam - cho rằng, với khối lượng thông tin lớn, yếu tố liên thông giữa các ban ngành, giữa các hệ thống thông tin liên hợp với nhau sẽ rất phức tạp. Vì thế, để liên thông được toàn bộ những thông tin này sẽ cần một khoảng thời gian rất lớn.

Để chính sách mới được triển khai hiệu quả, các chuyên gia khuyến nghị cơ quan quản lý cần có hướng dẫn chi tiết với người dân về thủ tục gắn mã định danh và trách nhiệm cung cấp thông tin.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam - nhìn nhận rằng việc gắn mã định danh nhà đất cần phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, cơ quan thuế, công chứng và đăng ký đất đai để dữ liệu được kết nối liên thông, tránh tình trạng phân mảnh, chồng chéo hoặc trùng lặp, gây phiền hà cho người dân và tốn kém cho Nhà nước.

Nguồn: https://vietnamfinance.vn/ma-dinh-danh-bat-dong-san-tu-hom-nay-1-con-so-tao-buoc-ngoat-thi-truong-dan-dau-co-de-chung-d140830.html