Năm 2026 tăng trưởng 2 con số: Gần 1 triệu tỷ đồng cho đầu tư công

Ông Nguyễn Xuân Thành (Trường Chính sách công Fulbright) đánh giá, gần 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công trong năm 2026 sẽ là động lực quan trọng nhất hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số. Đây cũng là “trụ đỡ chắc chắn” cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất định.

Dự thảo báo cáo chính trị của ban chấp hành Trung ương đảng khoá XIII tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã nêu rõ mục tiêu, chỉ tiêu phát triển chủ yếu 5 năm 2026 - 2030. 

Theo đó, về kinh tế, Việt Nam phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt khoảng 28% GDP; tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP. 

Năm 2026, Việt Nam sẽ giải ngân 1 triệu tỷ đồng 

Theo kế hoạch, đầu tư công đã được xây dựng trên cơ sở dự toán ngân sách nhà nước được Quốc hội thông qua, vốn đầu tư công năm 2026 dự kiến tăng 10,3% so với năm 2025. Quy mô đầu tư được đánh giá là rất lớn, tương đương gần 8% GDP, mức cao trong nhiều năm trở lại đây. 

Ông Đinh Hồng Kỳ - Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. HCM (Huba) dự báo, tốc độ đầu tư công, đầu tư hạ tầng và các dự án công sẽ giữ đà tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2026 nhờ hiệu ứng "kéo theo" của năm 2025, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia. 

Niềm tin của ông về những điểm sáng này còn đến từ mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công gần một triệu tỷ đồng năm nay của chính phủ, tăng hơn 10% so với 2025. 

Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã giao kế hoạch đầu tư công từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước năm 2026 cho các bộ, cơ quan Trung ương với tổng mức 995.348,05 tỷ đồng. Song song với đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2025 chậm nhất vào ngày 31/1, đồng thời khẩn trương triển khai giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 ngay từ đầu năm. 

Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ quy mô và hiệu quả đầu tư, bảo đảm số dự án đầu tư công sử dụng vốn ngân sách Trung ương trong giai đoạn 2026-2030 ở mức khoảng 3.000 dự án, qua đó chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả. 

Cũng theo ông Kỳ, riêng tại khu vực phía Nam, ngay từ đầu năm 2026, hàng loạt dự án lớn đã được khởi động, như các tuyến metro, tuyến ngầm từ trung tâm TP.HCM đi Cần Giờ, cầu vượt biển Vũng Tàu, sân bay Long Thành, cùng với việc mở rộng nhiều tuyến cao tốc... Đến là ngày 15/1, TP.HCM chính thức khởi công tuyến Metro số 2 sau nhiều năm lỡ hẹn. 

“Các dự án này khi, đã ‘lên ngựa’ thì rất khó dừng”, tốc độ đầu tư công trong năm 2026 nhiều khả năng sẽ mạnh mẽ hơn năm 2025, qua đó tạo ra lực đẩy tích cực cho tăng trưởng kinh tế', ông Kỳ nói. 

Ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright cho rằng đây là động lực chắc chắn. Dù bối cảnh quốc tế còn nhiều bất định, định hướng xuyên suốt của Chính phủ là tiếp tục đẩy mạnh đầu tư công, đây không chỉ là động lực cho năm 2025 mà còn có thể kéo dài đến 2030. 

Trong Báo cáo Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) mới đây, EuroCham kỳ vọng trong 12-18 tháng tới, phát triển cơ sở hạ tầng và đầu tư công là những động lực quan trọng, đặc biệt với xây dựng, thương mại, logistics và các ngành hướng đến tiêu dùng. 

Cơ sở hạ tầng chiếm 80% tổng vốn đầu tư công 

Đầu tư công được đánh giá là giữ vai trò “dẫn dắt”, là “vốn mồi” của nền kinh tế. Song, đầu tư công vẫn chủ yếu tập trung cho cơ sở hạ tầng mà vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. 

Đây cũng là thực tế được TS. Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ nêu ra tại hội thảo khoa học với chủ đề “Xác lập mô hình tăng trưởng kinh tế gắn với tái cơ cấu nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030” diễn ra gần đây 

Theo ông, đầu tư cơ sở hạ tầng giai đoạn 2021-2025 chiếm bình quân 80% tổng vốn đầu tư công, do chúng ta còn thiếu hụt hạ tầng. Trong khi đó, các nước đầu tư 53 - 55% theo theo thống kê của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. 

Đầu tư cho giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ và y tế vẫn khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 15% tổng vốn đầu tư công , dù cải thiện nhưng thấp hơn so với khu vực. Ông Lực cũng lưu ý, các quốc gia thông thường dành 3 - 5% tổng chi ngân sách cho dự phòng thiên tai và khẩn cấp, Việt Nam gần như chưa có khoản này. 

Một vấn đề đáng lo ngại khác, là gần 3.000 dự án tổn đọng. Nếu xử lý dứt điểm và giải phóng được khoảng 10% số dự án mỗi năm, nền kinh tế có thể bổ sung thêm khoảng 600 nghìn tỷ đồng vốn hoạt động - một nguồn lực cực kỳ quan trọng trong bối cảnh nhu cầu vốn cao. 

Vị chuyên gia này nhấn mạnh, để đạt hiệu quả, đầu tư công buộc phải được cơ cấu lại theo hướng tập trung, tránh dàn trải và phải gắn với bộ tiêu chí đánh giá chuẩn quốc tế, minh bạch, khách quan. 

Theo đó, đầu tư công cho hạ tầng nên giảm dần về mức 50 - 55% tổng vốn đầu tư công, tương đương các nước trong khu vực; đồng thời tăng chi cho giáo dục đào tạo lên tối thiểu 20%, y tế 10 - 12%, khoa học công nghệ 3 - 5%. 

Đầu tư công đang hội tụ đủ quy mô, quyết tâm chính sách và kỳ vọng thị trường để trở thành “trụ đỡ” quan trọng nhất của tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2030. Tuy nhiên, động lực này chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai có trọng tâm và cơ cấu lại theo hướng bền vững – nơi mỗi đồng vốn ngân sách không chỉ tạo ra công trình, mà còn tạo ra năng lực tăng trưởng dài hạn cho nền kinh tế. 

Nguồn bài viết: 

https://kinhte24h.net.vn/nam-2026-tang-truong-2-con-so-gan-1-trieu-ty-dong-cho-dau-tu-cong-a1821.html